Artsakhpress

Քաղաքական

El Genocidio Armenio. նոր գրքի հեղինակը լավատես է Իսպանիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում

Իսպանիայում առաջին անգամ լույս է տեսել փաստագրական ամփոփ գիրք Հայոց ցեղասպանության մասին: «Հայոց ցեղասպանություն» (El Genocidio Armenio) իսպանալեզու գրքի հեղինակը՝ Մադրիդի Սան Պաբլո համալսարանի արդի համաշխարհային պատմության դասախոս, իրավաբան Ռիկարդո Ռուիս դե լա Սերնան, տարիներ շարունակ ուսումնասիրում է 1915 թվականին Օսմանյան կայսրությունում երիտթուրքական կառավարության կողմից իրականացված մեծ եղեռնագործությունը և պայքարում է Իսպանիայում համապետական մակարդակով Հայոց ցեղասպանության ճանաչման համար:

El Genocidio Armenio. նոր գրքի հեղինակը լավատես է Իսպանիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում

El Genocidio Armenio. նոր գրքի հեղինակը լավատես է Իսպանիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում
ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ, 21 հունիսի, ԱՐՑԱԽՊՐԵՍ։ Գրքի հեղինակը «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում նշեց, որ այն գրել է հանուն արդարության՝ նպատակ ունենալով ավելի ճանաչելի դարձնել Հայոց ցեղասպանության փաստը Իսպանիայի հասարակության շրջանում և իր հայրենակիցներին պատմել աշխարհի աչքի առջև տեղի ունեցած մեծ ոճրագործության, դրա անպատժելիության, նաև՝ Եղեռնի օրերին հայերի հերոսական դիմադրության ու նրանց փրկած այլազգիների մարդասիրության մասին:
«Այս գիրքը պարզապես մի համեստ փորձ է փաստերը շարադրելու և ճանապարհ բացելու՝ Իսպանիայի լայն հասարակության կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ավելի լավ հասկանալու համար», - «Արմենպրես»-ին հայտնեց գրքի հեղինակը:
Ռիկարդո Ռուիս դե լա Սերնան հայկական արմատներ չունի: Ասում է՝ հայերի հետ իր միակ առնչությունն այն է, որ իր հայրը շատ էր սիրում հայկական երաժշտություն: Այդ պատճառով ինքն էլ մանկուց հետաքրքրված է եղել հայկական մշակույթով: 2012 թվականին Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ այցելելուց հետո դե լա Սերնան որոշել է կենտրոնանալ Հայոց ցեղասպանության ուսումնասիրության վրա, և դրանից 10 տարի անց նա վերջապես հրատարակել է իր գիրքն այդ թեմայով:
Ըստ հեղինակի՝ գրքում շարադրված է Հայոց ցեղասպանության համառոտ պատմությունը, մասնավորապես՝ 1894-96 թթ. համիդյան ջարդերը, 1909 թ. Ադանայի կոտորածը, Օսմանյան կայսրությունում հայերի քաղաքական բռնաճնշումների գաղափարական և քաղաքական արմատները, ցեղասպանության նախապատրաստումը (իրավական հիմքեր, ռազմական և կիսառազմական ստորաբաժանումների ձևավորում և այլն) և ցեղասպանության տարբեր շրջափուլերը՝ զանգվածային ձերբակալություններ, գույքի առգրավում, տեղահանություններ, մահվան երթեր Սիրիայի և Իրաքի անապատներով, և ի վերջո՝ կոտորած:
Ռիկարդո Ռուիսը չի մոռացել հիշատակել նաև 1915 թվականի ինքնապաշտպանական հերոսամարտերի ժամանակ շատ բնակավայրերում հայերի ցույց տված հերոսական դիմադրության մասին:
«Երբեմն մարդիկ կարծում են, թե հայերը լուռ համակերպվել են իրենց ճակատագրի հետ, «ինչպես գառը՝ մսագործի մոտ տանելիս», բայց դա այդպես չէ: Նրանք, որտեղ կարող էին՝ կռվել ու դիմադրել են: Թերևս, ամենահայտնի օրինակը 1915 թ. հուլիսին Մուսա լեռան դիմադրությունն է», - ասում է հեղինակը:
«Հայոց ցեղասպանություն»-ը գրքում իսպանացի ուսումնասիրողը գրել է նաև հայերին պատկանող գույքի (տներ, եկեղեցիներ, ձեռնարկություններ) նյութական ոչնչացման և առգրավման, ինչպես նաև՝ այն անարդար օրենքների մասին, որոնք դա հնարավոր են դարձրել:
Ռիկարդո Ռուիս դե լա Սերնան իր գիրքն ամփոփել է հայերի ցեղասպանության՝ այդ թվում իսպանական աղբյուրներից, իսպանացի գիտնականներից և հեղինակներից ձեռք բերված ապացույցների շարադրումով՝ վերջաբանում բարձրացնելով ցեղասպանության անպատժելիության հարցը:
«Հայ ժողովուրդը ցեղասպանության է ենթարկվել ամբողջ աշխարհի աչքի առջև: Չմոռանանք, որ լրագրողները հաղորդում էին այդ մասին շատ վայրերից՝ Կոստանդնուպոլսից, Հալեպից և այլն: Հետագայում այն ժխտվեց և հիմնականում անպատիժ մնաց: Այս անպատժելիությունը 20-րդ դարի մեծագույն անարդարություններից է», - ասում է դե լա Սերնան:
Հեղինակի կարծիքով՝ Հայոց ցեղասպանությունը նաև շատ արժեքավոր դասեր է տալիս միջազգային հանձնառությունների, հիշողության կարևորության, արդարության, կռվելու և դիմադրելու անհրաժեշտության մասին: Այս տեսանկյունից հեղինակը արժանին է մատուցում բոլոր այն մարդկանց, ովքեր փորձեցին օգնել և որոշ դեպքերում՝ կարողացան փրկել հայերի:
«Նրանք չպետք է մոռացվեն: Ավելին, նրանք պետք է օրինակը դառնան այն բանի, թե ինչ է ճիշտը և ինչ է պարկեշտը՝ մշակութային, ազգային կամ կրոնական տարբերություններից անդին», - շեշտեց «Արմենպրես»-ի զրուցակիցը:
Դե լե Սերնայի խոսքով՝ «Հայոց ցեղասպանություն»-ը գիրքը շատերն են ողջունել Իսպանիայում: Հեղինակը հույս ունի, որ գրքի հրատարակումը նաև կնպաստի Իսպանիայում հայագիտության մակարդակի բարձրացմանը և այլ երկրների գիտնականների ու հետազոտողների հետ համագործակցության ձևավորմանը:
«Ես երկար ժամանակ պայքարում եմ Իսպանիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման համար: Սա լայն հասարակության համար նախատեսված գիրք է, որն ընդհանուր գիտելիքներ է տալիս թեմայի վերաբերյալ: Ես կուզեի, որ իմ հայրենակիցները նաև որոշ իսպանական աղբյուրներից լսեին ու կարդային ոչ միայն ցեղասպանության պատմությունը, այլև հայերի հերոսականության, դիմադրության և մարդկության պատմությունները: Եվ անշուշտ, ես կուզեի բարձրաձայնել ոչ միայն ճանաչման անհրաժեշտության, այլև՝ այս սարսափելի ճակատագրին առերեսվող հայերի տառապանքների և արժանապատվության մասին», - նշեց հեղինակը:
Հարցին, թե ի՞նչ հեռանկարներ է տեսնում Իսպանիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման համար, իսպանացի հետազոտողը պատասխանեց, որ ինքը լավատես է ճանաչման հարցում:
«Ես մեծամասամբ վստահ եմ ու լավատես՝ ճանաչման առումով: Գուցե դրա համար որոշ ժամանակ կպահանջվի, բայց հայերը շատ լավ գիտեն համբերության, համառության և հույսի արժեքը: Ես հիշում եմ այն պատմությունը, թե ինչպես էին հայերը ցեղասպանության ժամանակ գրքերը մասերի բաժանում՝ դրանք փրկելու համար: Այդ գրքերը փրկվում էին ոչ թե ներկա, այլ գալիք սերունդների համար: Եվ դա արվում էր ոչ թե հուսահատությունից դրդված, այլ՝ ի շնորհիվ հավատի ու ապագայի հանդեպ հույսի: Ապագայի հանդեպ այդ վստահությունը հարգանքի է արժանի: Թեև կնախընտրեի, որ իմ գիրքը մասերի չբաժանվեր, եթե, իհարկե, դա չի արվում այն փրկելու համար», - իր խոսքն այսպես՝ կեսկատակ-կեսլուրջ, բայց ամեն դեպքում՝ լավատեսորեն է եզրափակում «Հայոց ցեղասպանություն»-ը գրքի հեղինակը:
Իսպանիայում Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ առաջին փաստագրական գրքի լույս տեսնելու կապակցությամբ Իսպանիայում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Սոս Ավետիսյանը հունիսի 13-ին ընդունել էր գրքի հեղինակ Ռիկարդո Ռուիս դե լա Սերնային՝ ընդգծելով գրքի հրատարակման կարևորությունը Իսպանիայում Հայոց ցեղասպանության իրազեկվածության բարձրացման գործում:
Իսպանիայի Թագավորությունը առայժմ չի ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը խորհրդարանի կամ կառավարության մակարդակով, բայց փոխարենը Հայոց ցեղասպանության ճանաչման մասին բանաձևեր են ընդունել իսպանական բազմաթիվ քաղաքների, շրջանների կամ նահանգների օրենսդիր կամ գործադիր մարմինները: Դրանց թվում են Նավառան, Վալենսիան, Մալագան, Սան Սեբաստիանը, Կատալոնիան, Բասկերի երկիրը և այլն:

     

Քաղաքական

Տնտեսական

Հասարակական

Ռազմական

Տեսանյութեր

ավելին

Ամենադիտված

ամիս

շաբաթ

օր

Ադրբեջանական սադրանքի հետևանքով հայկական կողմն ունի 3 զոհ․ ՀՀ ՊՆ

Էլեկտրաէներգիայի սակագների փոփոխության վերաբերյալ որոշումն ուժը կորցրած է ճանաչվել. Հայկ Խանումյան

Ադրբեջանական ԶՈՒ-ին Վարդենիսի ուղղությամբ հաջողվել է գրավել մի քանի մարտական դիրք. ՀՀ ԳՇ պետի տեղակալ

Ռուսական ուժերը ոչնչացրել են «Բայրաքթար» դրոնների կառավարման վերերկրյա կայանը

ՀայՓոստ նշած բոլոր շահառուների դրամական աջակցության փոխանցումները կատարվել են. ԱՀ բնակարանային հարցերի կոմիտե

Լուրերը, թե Արցախից ջոկատներ են ժամանել Ջերմուկ սահմանների պաշտպանությանն աջակցելու համար, իրականությանը չեն համապատասխանում. ՀՀ ՊՆ խոսնակ

Ադրբեջանի ԶՈւ-ն ականանետերի և խոշոր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակների կիրառմամբ կրակ է բացել հայ-ադրբեջանական սահմանի արևելյան ուղղությամբ

Սեպտեմբերի 27-ին ժամը 11:00-ին Ստեփանակերտում կհայտարարվի Լռության րոպե, կկայանա Խաչերթ

Արցախյան «Հաթերք ֆուդ»-ը ոսկե մեդալի է արժանացել Լոնդոնում կայացած հեղինակավոր մրցույթում

Search